Web Sitesi Hızı Nasıl Artırılır? Core Web Vitals'ı Anlamak

Web sitesi hızını artırmak için önce ölçün, sonra en büyük yavaşlatıcıdan başlayarak düzeltin. Google'ın Core Web Vitals ölçütlerinde en büyük içeriğin yüklenmesi (LCP) 2,5 saniyenin, etkileşime yanıt (INP) 200 milisaniyenin, görsel kayma (CLS) 0,1'in altındaysa iyi kabul edilir. Yerel bir işletme sitesinde en sık nedenler büyük ve sıkıştırılmamış görseller, çok sayıda eklenti ve üçüncü taraf betik, yavaş sunucu yanıtı ve boyutu belirtilmemiş görsellerdir.

Bu rehber, ölçümden düzeltmeye kadar işi sade adımlara bölüyor. Teknik bir ekibiniz olmasa bile hangi sorunun ne anlama geldiğini ve kimden ne isteyeceğinizi anlamanız hedefleniyor.

Hangi ölçütler önemli?

Google'ın sayfa deneyimi için önerdiği ölçütler Core Web Vitals'tır. web.dev'e göre iyi eşikler şunlardır. Ziyaretlerin %75'inde bu eşiklerin sağlanması hedeflenir.

Bunları günlük hayata çevirelim:

• LCP: Ziyaretçi sayfayı açtığında ana görselin ya da başlığın ekrana gelmesini ne kadar beklediğidir. Çoğu işletme sitesinde bu, en üstteki büyük fotoğraftır.
• INP: Menü düğmesine, "Ara" butonuna ya da rezervasyon formuna dokunduğunuzda sayfanın ne kadar çabuk tepki verdiğidir.
• CLS: Okurken ya da düğmeye basmaya hazırlanırken içeriğin aniden aşağı kaymasıdır. Yanlış düğmeye basmanın en sık nedeni budur.

Google, iyi bir sayfa deneyiminin sıralamada içerikle birlikte değerlendirildiğini, ancak alakalı ve faydalı içeriğin önünde olmadığını belirtir. Yani hız tek başına sizi yükseltmez. Yine de yavaş bir site, telefonundan arama yapıp sayfanın açılmasını bekleyen ziyaretçiyi kaçırabilir.

Nasıl ölçülür?

• Search Console → Core Web Vitals raporu: Sitenizin gerçek kullanıcı verisini gösterir. Sorunlu sayfa gruplarını buradan görebilirsiniz.
• PageSpeed Insights: Tek bir sayfanın hem gerçek kullanıcı verisini (varsa) hem de laboratuvar ölçümünü gösterir. Alttaki öneri listesi, nereden başlayacağınız konusunda ipucu verir.

Ölçerken şunlara dikkat edin:

• Yalnızca ana sayfayı değil, en çok ziyaret alan hizmet ve iletişim sayfalarını da test edin.
• Mobil sonuca öncelik verin. Yerel aramalar çoğunlukla telefondan yapılır.
• Değişiklik yapmadan önce sonuçları not alın. Böylece yaptığınız işin fark yaratıp yaratmadığını görürsünüz.
• Laboratuvar puanı her testte biraz oynayabilir. Tek bir sonuca değil, genel eğilime bakın.

En sık nedenler ve çözümleri

Görselleri küçültün

Bir telefonla çekilen fotoğrafı doğrudan siteye yüklemek, hızı en çok düşüren hatalardan biridir. Ziyaretçinin ekranında küçük görünen bir görselin dosyası çok büyük olabilir.

• Görseli sitede görüneceği boyuta göre yeniden boyutlandırın, sonra yükleyin.
• Mümkünse WebP ya da AVIF gibi modern biçimleri tercih edin. Birçok sistem bunu otomatik yapan eklenti ya da ayar sunar.
• Sayfanın en üstündeki ana görseli geciktirmeyin, çünkü LCP'yi genellikle o belirler. Sayfanın aşağısındaki görsellerde ise tembel yükleme (görsel ekrana yaklaşınca yüklenmesi) işe yarar.

Görsellere boyut verin

Görselin genişlik ve yüksekliği belirtilmezse tarayıcı o alanı önceden ayıramaz. Görsel gelince metin aşağı itilir ve CLS bozulur. Aynı durum reklam alanları, harita ve video gibi gömülü içerikler için de geçerlidir. Bunlar için sabit bir alan ayırın.

Eklenti ve betikleri gözden geçirin

Her eklenti ve her üçüncü taraf betik sayfaya ek yük bindirir. Zamanla biriken bu yük, INP'yi de olumsuz etkileyebilir.

• Kullanmadığınız eklentileri yalnızca devre dışı bırakmayın, tamamen kaldırın.
• Canlı sohbet, takip kodu, harita ve reklam betiklerini tek tek sorgulayın: Gerçekten kullanıyor muyum, işe yarıyor mu?
• Aynı işi yapan birden fazla araç varsa birini bırakın.

Sunucu yanıtını iyileştirin

Sayfanız ne kadar hafif olursa olsun, sunucu geç yanıt veriyorsa her şey gecikir. Önbellekleme açmak, sayfaların her ziyarette baştan hazırlanmasını önler. Bu yeterli olmazsa barındırma planınızı yükseltmeyi ya da hosting sağlayıcınızla sunucu yanıt süresini konuşmayı düşünebilirsiniz.

Yazı tiplerini sadeleştirin

Değişik kalınlık ve eğiklikte çok sayıda yazı tipi dosyası yüklemek gereksizdir. Yalnızca tasarımda gerçekten kullandığınız ağırlıkları yükleyin. Metnin yazı tipi gelmeden de okunabilir olması için yazı tipi gösterim ayarlarını kullanabilirsiniz.

Örnek senaryo

Diyelim ki bir kuaför salonunun sitesi telefonda geç açılıyor. Ana sayfanın üstünde yüksek çözünürlüklü bir salon fotoğrafı var, altında sohbet penceresi, takip kodları ve harita yer alıyor. Mantıklı bir sıra şöyle olabilir:

• Önce PageSpeed Insights'ta ana sayfayı ölçün ve sonucu kaydedin.
• Salon fotoğrafını görünen boyuta küçültüp modern biçime çevirin.
• Görsellere ve harita alanına boyut verin, böylece sayfa yüklenirken kayma azalır.
• Artık kullanılmayan takip ve sohbet betiklerini kaldırın.
• Önbelleklemeyi açın, ardından yeniden ölçün.

Bu bir örnektir. Sonuçlar sitenizin yapısına ve altyapısına göre değişir, belirli bir kazanç vaat edilemez. Ama bu sıra, en az çabayla en görünür iyileşmeyi aramanıza yardım eder.

Nereden başlamalı?

• Önce Search Console'daki Core Web Vitals raporuna bakın ve sorunlu sayfaları belirleyin.
• En çok ziyaret alan sayfalardan başlayın.
• Görselleri düzeltmek genellikle en kolay ve en görünür kazanımdır.
• Eklenti ve betik temizliğini düzenli bir alışkanlık yapın.
• Her değişiklikten sonra yeniden ölçün. Birkaç değişikliği aynı anda yaparsanız hangisinin işe yaradığını anlayamazsınız.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca PageSpeed puanına odaklanmak. Puan, gerçek ziyaretçi deneyiminin yalnızca bir göstergesidir.
• Hızı artırmak için siteyi gereksiz sadeleştirip önemli içeriği çıkarmak.
• Ölçümü yalnızca masaüstünde yapmak.
• Önbellek eklentisini kurup bırakmak, görsel ve betik sorunlarını görmezden gelmek.

Site hızı bir kerelik iş değil, bakım işidir. Yeni görsel, eklenti ya da reklam kodu eklediğinizde sayfayı yeniden ölçmeniz yeterlidir. Küçük ve düzenli kontroller, sitenizi ziyaretçi için akıcı tutmanın en güvenli yoludur.